RODZAJE TERAPII

Konsultacja psychologiczna

Konsultacja psychologiczna to zwykle jedno do trzech spotkań z psychoterapeutą, mających na celu wstępne określenie problemu. Terapeuta pomaga w rozpoznaniu lub dookreśleniu tego, co klient chce zobaczyć, zmienić, osiągnąć. Podczas konsultacji terapeuta pomaga w wybraniu właściwej formy dalszej pomocy (np. psychoterapia indywidualna, terapia grupowa lub wizyta u innego specjalisty). Konsultacje mogą mieć również charakter doradczy i psychoedukacyjny. Konsultacja trwa 50 minut.

Psychoterapia indywidualna

Psychoterapia indywidualna to dłuższa forma pomocy polegająca na regularnych spotkaniach z psychoterapeutą, zazwyczaj o stałej godzinie, z częstotliwością najczęściej jednego spotkania w tygodniu. Psychoterapia jest procesem uświadamiania i rozwiązywania osobistych, emocjonalnych problemów, który realizuje się poprzez relację dwóch osób. Psychoterapia może trwać od kilku do kilkudziesięciu miesięcy, pojedyncza sesja trwa 50 minut.

Psychoterapia par

Psychoterapia par skierowana jest do osób pozostających w związku, którzy z różnych przyczyn, czują się w nim nieszczęśliwi. Jest to propozycja dla partnerów gotowych na nowo przyjrzeć się swojemu własnemu funkcjonowaniu w związku i temu jaki mają udział i wkład zarówno w tworzenie bliskości i porozumienia, jak i konfliktu i dystansu. Psychoterapeuta pomaga odkryć partnerom mechanizmy, które nieświadomie stosują i które mają negatywny wpływ na relację oraz komunikację między nimi. Para wypracowuje sposoby poprawiające komunikację w związku.  Terapia pary ma na celu pomoc parze w znalezieniu wzajemnego zrozumienia, rozwiązania problemów oraz poprawieniu jakości związku lub podjęciu decyzji o rozstaniu. Psychoterapia par to kilka do kilkudziesięciu spotkań, sesja trwa 90 minut. Formuła, terminy i częstotliwość sesji ustalane są z każdą parą indywidualnie. W terapii par nie ma znaczenia czy  związek to formalnie zawarte małżeństwo, narzeczeństwo, czy też jest to tzw. związek nieformalny.

Konsultacje dla rodziców

Konsultacje dla rodziców mają na celu rozpoznanie problemu z jakim zgłaszają się rodzice oraz znalezieniu możliwości pomocy w trudnościach wychowawczych. Terapeuta wspiera rodziców w rozwiązaniu problemu, zrozumieniu tego co jest i wskazaniu adekwatnej dalszej pomocy.

 

NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA

Czym jest psychoterapia?

Powszechnie sądzi się, że psychoterapia to spotkanie z terapeutą, podczas, którego ty mówisz, a on słucha. Psychoterapia nie jest jednak zwykłą rozmową. Jest pomocą specjalistyczną i czymś innym niż rozmowa o swoich problemach z bliską osobą lub przyjacielem. Terapeuta dzięki swojej profesjonalnej wiedzy i doświadczeniu pomoże Ci dostrzec i zrozumieć mechanizmy, które  leżą u podstaw Twoich trudności. Psychoterapia jest drogą do zmiany wyuczonych mechanizmów, które powodują powtarzalność niekorzystnych dla Ciebie sytuacji oraz służy poszukiwaniu lepszych dla Ciebie rozwiązań. W relacji terapeutycznej możesz przyjrzeć się temu jak funkcjonujesz na co dzień, co Ci przeszkadza i co Cię buduje oraz poszukać nowych sposobów budowania bardziej satysfakcjonującego kontaktu z samym sobą, z innymi i ze światem.

Psychoterapeuta nie  powie Ci co masz robić,  nie daje gotowych rozwiązań lub rad, lecz pomoże Ci określić o co chodzi w Twoim aktualnym doświadczeniu, pomoże Ci odkryć to, czego potrzebujesz, by w korzystny sposób kształtować swoje relacje i działania oraz stworzy warunki do zmiany dotychczasowych niesatysfakcjonujących wzorców funkcjonowania.

Psychoterapeuta nie wie, co jest dla Ciebie dobre.  Ty to wiesz, a on pomaga Ci to odkryć i uczy respektowania siebie w relacjach z innymi. Psychoterapia polega na odkryciu tego kim naprawdę jesteś, czego Ty potrzebujesz, by sprawniej działać i  czuć się lepiej.

Zmiana to jest stać się tym, kim się jest od zawsze” – Carl Rogers

Relacja terapeuty i klienta ma służyć budowaniu dojrzałych, satysfakcjonujących relacji z innymi ludźmi, gdzie zasadnicze znaczenie ma  dialog. Relacja z drugim człowiekiem jest spotkaniem dwóch odrębnych, niejednokrotnie zupełnie odmiennych światów, każda z osób posiada odmienne potrzeby, wartości, perspektywę. Brak wglądu, zrozumienia i poszanowania odmienności partnera, jak i brak świadomości własnych potrzeb, motywacji , zasobów i ograniczeń, prowadzi do konfliktów, powoduje, że nie czerpiemy spodziewanej satysfakcji z kontaktu z drugim człowiekiem, czujemy się rozczarowani, sfrustrowani. Dojrzała relacja, której ma uczyć psychoterapia, wymaga dialogu, umiejętności rozwiązywania konfliktów, nieporozumień, do czego niezbędna jest umiejętność rozpoznawania własnych potrzeb, uczuć, intencji, otwartego komunikowania oraz umiejętność dostrzeżenia i poszanowania odmienności drugiego.

Jak wybrać psychoterapeutę dla siebie?

Chodzi tu o kwestię kluczową, gdyż wybór właściwego terapeuty jest ważniejszy niż wybór właściwej metody.

Psychoterapeuta powinien ukończyć szkolenie w akredytowanej instytucji, przejść własną psychoterapię oraz korzystać systematycznie z superwizji. Możesz zapytać go wprost o jego kwalifikacje i kompetencje. W razie wątpliwości możesz skontaktować się z instytucją, w której kształcił się terapeuta, jego superwizorem lub z towarzystwem zrzeszającym psychoterapeutów.

Ważne jest, by terapeuta spełniał wymienione wyżej podstawowe warunki, a jeszcze ważniejsze, by wzbudzał Twoje zaufanie. Zanim dokona się ostatecznego wyboru na długie miesiące intymnej i poufnej pracy, można w każdym razie spotkać się z dwoma czy trzema terapeutami. W takim kontakcie trzeba się czuć dobrze i mieć poczucie bezpieczeństwa

 

Pierwsze kontakty.  Co mu powiedzieć? Od czego zacząć?

Pierwszym krokiem w rozpoczęciu terapii jest rozmowa telefoniczna i ustalenie terminu pierwszej wizyty – konsultacji terapeutycznej. Konsultacja nie zobowiązuje do kontynuowania terapii, jest spotkaniem podczas którego możesz zadać wszystkie istotne dla Ciebie pytania dotyczące psychoterapii i …przyjrzeć się wybranemu terapeucie.

Drobiazgowe przygotowania do pierwszego spotkania nie są konieczne; lepiej być spontanicznym i improwizować. Terapeuta pomoże Ci zacząć. Celem konsultacji jest określenie obszaru trudności, celu terapii oraz możliwości jego zrealizowania, podjęcia decyzji o wzajemnej współpracy. Jeśli oboje (Ty i terapeuta) podejmiecie decyzję o wzajemnej współpracy następuje ustalenie  dalszego postępowania oraz zawarcie kontraktu terapeutycznego. Kontrakt terapeutyczny określa warunki psychoterapii, zawiera takie elementy jak: cel terapii, czas i miejsce sesji terapeutycznych, czas trwania terapii, częstotliwość  sesji , odpłatność, procedurę odwoływania sesji, kontakt pomiędzy sesjami, sposób zakończenie terapii, zasady terapii (np. dyskrecja), informacje o superwizji terapeuty, informacje o sposobie pracy terapeuty.

Jaki jest czas trwania psychoterapii?

Bardzo trudno to ocenić z góry: wszystko zależy od twoich problemów, twojej osobowości, twoich celów… i od zwyczajów psychoterapeuty! Przeciętnie, pogłębiona terapia indywidualna trwa od roku do kilku lat, przyjmując, że odbywamy jedną sesję tygodniowo.

Długość trwania terapii zależy od tego czy jest to terapia długoterminowa (nastawiona jest na gruntowną przemianę funkcjonowania w wielu sferach życia, długość trwania terapii jest ustalana i dopasowywana do poruszanej problematyki, może trwać nawet kilka lat), czy krótkoterminowa (terapia „wspierającą”,  skupiona na ściśle określonym  problemie, gdy chcemy aby ktoś pomógł nam podołać trudnej  sytuacji, trwa od 2 do 6 miesięcy).

W naszym ośrodku sesje odbywają się zazwyczaj raz w tygodniu, spotkanie trwa 50 minut. Dzień tygodnia i godzina są  dopasowane do możliwości pacjenta i terapeuty.

Czy psychoterapia pomaga?

Analiza wyników raportu Consumer Reports „The Efectiveness of Psychotherapy”, przeprowadzona przez dr Martina E.P. Seligmana (w badaniu wzięło udział 7 tys. respondentów) wykazała, że korzyścią z psychoterapii prowadzonej przez wykwalifikowanych specjalistów jest nie tylko rozwiązanie problemów, z powodu których pacjent szukał pomocy, ale także polepszenie zdolności tworzenia związków z innymi ludźmi, radzenie sobie z codziennym stresem, zwiększenie zadowolenia z życia, lepsze rozumienie samego siebie, rozwój osobisty, wzrost pewności siebie i wzrost samooceny. Co ciekawe, pacjenci korzystający z leków i psychoterapii nie doznawali większej poprawy niż ci, którzy korzystali tylko z psychoterapii.

Jaka jest różnica pomiędzy psychoterapeutą, psychiatrą, a psychologiem?

Psychoterapeuta to osoba, która ukończyła studia medyczne, społeczne lub humanistyczne oraz co najmniej 4-letnie szkolenie z zakresu psychoterapii. Przygotowanie do zawodu psychoterapeuty obejmuje szkolenie teoretyczne i praktyczne, psychoterapię własną oraz pracę z pacjentami pod superwizją.
Psychoterapeuta zajmuje się rozpoznaniem i leczeniem zaburzeń psychicznych, problemów emocjonalnych, pomaganiem w trudnych sytuacjach życiowych i rozwoju  osobowości.
stosowane metody: metody psychoterapeutyczne: terapia systemowa, poznawczo-behawioralna, gestalt, humanistyczna, analiza transakcyjna, psychoanalityczna, eklektyczna.

Psycholog to osoba, która uzyskała dyplom magistra psychologii i jest teoretycznie przygotowana do diagnozy psychologicznej i pomocy psychologicznej; inne obszary wymagają kształcenia podyplomowego, np. psychoterapia.
stosowane metody: wyłącznie metody psychologiczne; poradnictwo zawodowe, orzecznictwo.

Psychiatra to  osoba, która ukończyła studia medyczne i zdobyła stopień specjalizacji z zakresu psychiatrii. Przedmiotem działalności lekarza psychiatry jest rozpoznawanie i leczenie zaburzeń i chorób psychicznych.
stosowane metody: leczenie farmakologiczne i elementy pomocy psychologicznej.

 

Co wybrać? Terapia indywidualna czy grupowa?

Terapia indywidualna – dla wielu osób wydaje się rozwiązaniem prostszym i zwyczajniejszym, choćby przez swoje podobieństwo do korzystania z porady innych specjalistów. Być może o pewnych osobistych czy intymnych trudnościach wygodniej ci będzie mówi w atmosferze poufności. Terapeuta przyjmie cię bez osądzania, nawiąże z tobą bezpośredni i ciepły kontakt. Uważnie cię wysłucha, ale nie będzie cię onieśmielać pozostając się w milczeniu. Terapeuta powie ci, jakie są jego ogólne odczucia, kiedy cię słucha. Może ci zaproponować serię spotkań wspierających albo właściwą psychoterapię – co wiąże się z pewnymi zobowiązaniami, obejmującymi regularne kontakty przez pewien czas.

Psychoterapia grupowa- terapia w grupie zwykle od 8 do 12 osób, które zdecydowały się przyjrzeć własnym problemom– z dowolnej dziedziny – w czym pomocni są inni uczestnicy grupy oraz terapeuta/ terapeuci prowadzący grupę. Terapia grupowa nie zakłada wstępnie żadnego szczególnego tematu, uczestnicy mówią o tym , co ich aktualnie porusza. Każdy uczestnik wyraża się we własnym imieniu, gdy i jeśli tego chce, i trwa to bardzo różnie: od kilku minut nawet do godziny. Zawsze ma się pełną swobodę przyjęcia lub odrzucenia każdej propozycji trenera. Wszystko, o czym się mówi w grupie jest objęte „wspólną tajemnicą” i zazwyczaj wszyscy dochowują dyskrecji.

Połączenie sesji indywidualnych z terapią w grupie na ogół odczuwalnie przyspiesza ten proces.

 

Czy mój wiek jest przeszkodą?

Nie! Psychoterapię można podjąć w każdym wieku.  Styl terapii bywa zróżnicowany się w zależności od wieku klienta (lecz także jego poziomu wykształcenia i od osobowości).

Ile mnie to będzie kosztować? Czy jest to objęte ubezpieczeniem?

Ceny każdy terapeuta ustala wedle uznania: różnicują się one zależnie od doświadczenia, kompetencji  czy … potrzeb terapeuty, jak również od usytuowania gabinetu, czyli miasta.

W Polsce ramach ubezpieczenia można otrzymać do kilku sesji terapeutycznych w ośrodkach, które zawarły kontrakty z NFZ na świadczenie takich usług. Dalsze sesje – jeśli są wskazane i klient chce kontynuować terapię – są niestety pełnopłatne. WNa ślasku przeciętne ceny wahają się od 80 do 150 zł (są też i wyższe kwoty) za 50 minutową sesję. Dzień terapii grupowej kosztuje około 150 – 200 PLN.

Czy są przeciwwskazania? Jakie ryzyko wiąże się z podjęciem terapii

Podstawowe ryzyko wywodzi się z błędnego wyboru „terapeuty”: patrz wyżej. „terapeuci”, bez wystarczającego wykształcenia, nie należą do wyjątków.

Dobrze prowadzona przez kompetentnego terapeutę terapia nie przedstawia sobą zagrożenia. W trakcie terapii możesz doświadczyć wielu doznań, uczuć, których do tej pory unikałeś, z którymi nie miałeś kontaktu, a które z całą pewnością miały wpływ na Twoje zachowanie. Poszerzanie świadomości swoich uczuć potrzeb może prowadzić do tymczasowego zaburzenie równowagi między klientem i jego bliskimi, gdyż ci ostatni mogą się poczuć zdezorientowani w obliczu zmian, jakim podlega klient. Bardzo wiele osób zauważa natomiast, że w efekcie terapii ich więzi wzmocniły się i pogłębiły; korzyści znacznie przewyższają skutki uboczne. Istotnym jest, by w trakcie trwania terapii nie podejmować radykalnych zmian życiowych lub konsultować zamiary z terapeutą.

 

Czy mogę zapewnić pomoc moim bliskim?

Naturalnie, możesz poprosić o terapię dla bliskiej Ci osoby, ale  wymaga to wyraźnej zgody jej samej, inaczej terapia będzie nieskuteczna. Jeżeli bliska Ci osoba zdecyduje się na podjęcie terapii, ważne jest, by umówiła się osobiście, a nie za Twoim pośrednictwem. Ważne, aby poczuła, że wybór zależy od niej.

Postępy i oczekiwane efekty terapii nie będą natychmiastowe. Może się nawet zdarzyć, że przez pewien czas zaobserwujesz przejściowe pogłębienie pewnych problemów, związane z tymczasowym nadmiernym skoncentrowaniem osoby w terapii nad sobą , swoimi emocjami, przeżyciami. Bądź więc cierpliwy.